|
|
|
 |
 |
 |
Kanserin başlıca belirti ve bulgularını biliyor musunuz? |
|
|
Kanser için Erken Tanı Önerileri...
|
Kanser taramaları erken tanı amacı ile sağlıklı bireylerde hiç bir belirti ve bulgunun olmadığı dönemde yapılan muayene ya da laboratuvar incelemelerden oluşur. Taramanın kimlere yapılacağı konusu ise, hangi hastalık için tarama yapılıyorsa o hastalık için risk taşıyan yaş ve cinsteki bireyler dikkate alınarak karar verilir.
Bu amaçla değişik gruplar tarafından öneriler getirilmekle birlikte, Amerikan Kanser Cemiyeti tarafından her yıl yayınlanan öneriler en yaygın kabul edilenidir. Konusunda uzman kişiler, bir araya gelerek o güne kadar bilinenleri gözden geçirmekte ve bu erken tanı önerilerinde bir önceki yıla göre değişiklik olup olmadığına karar vererek her yıl Ocak ayında yayınlamaktadırlar. Kanser taramaları arasında en yaygın kabul göreni meme, kalın barsak, serviks ve prostat kanserleri için yapılan taramalardır.
Peki bu taramalar önerileri getirildiği ABD'de ne sıklıkta yerine getiriliyor. Örneğin serviks (Rahim ağzı) kanserinde ABD'de 18-44 yaş arası kadınların % 89'u, 45 yaş ve üzerindeki bayanların ise %84'ü Pap testi yaptırtmaktadır. Prostat kanseri için parmakla rektal muayene ya da PSA testi yaptırılması %55'leri geçmiştir. 40 yaş üzeri bayanlarda ise mamografi yaptırılması % 60'lardan fazladır. 50 yaş üzerinde kalın barsak kanseri açısından gizli kan testi %23 oranında yaptırılır iken, sigmoidoskopi ya da kolonoskopi yapılması oranı ise %37'lerdedir.
Tablo'da standart riski olan bireyler için yapılan kanser tarama önerileri özetlenmiştir.
Amerikan Kanser Cemiyeti 2003 yılı Kanserde Erken Tanı Önerileri
| Kanser tipi |
Risk grubu |
Test ya da işlem |
Sıklık |
| Meme |
20 yaş üzeri kadın |
Kendi kendini meme muayenesi
Klinik meme muayenesi
Mamografi |
20 yaştan sonra her ay
20-39 yaş arası 3 yılda bir
40 yaşından sonra her yıl
40 yaşından sonra her yıl |
| Kalınbarsak |
50 yaş üzeri
Erkek ve kadın |
Dışkıda gizli kan testi
ya da
Fleksibl sigmoidoskopi
ya da
Dışkıda gizli kan testi ve Fleksibl sigmoidoskopi
ya da
Çift kontrastlı baryumlu barsak filmi
ya da
Kolonoskopi |
50 yaşından sonra her yıl
50 yaşından sonra her 5 yılda bir
50 yaşından sonra her yıl dışkıda gizli kan testi ve 5 yılda bir fleksibl Sigmoidoskopi
50 yaşından sonra her 5 yılda bir
50 yaşından sonra her 10 yılda bir |
| Prostat |
50 yaş üzeri erkek |
Parmakla rektal muayene
ve prostat spesifik antijen Testi (PSA) |
PSA testi ve parmakla muayene
50 yaş üzeri olup 10 yıl yaşam
beklentisi olanlarda yılda bir |
| Serviks |
Kadınlar |
Pap testi |
Servikal kanser taraması ilk cinsel temastan 3 yıl sonra başlamalıdır. 21 yaşında taramalar her durumda başlatılmalıdır. Tarama her yıl klasik Pap testi ile, ya da 2 yılda bir likit Pap testi ile yapılmalıdır. 30 yaş ve üzerinde 3 normal testi takiben taramalar 2-3 yılda bire geçilir. 70 yaş ve üzerinde 3 ve daha fazla normal testi olanlarda (son 10 yılda hiç anormal Pap testi yoksa) ve total histerektomi olanlarda servikal kanser taraması kesilebilir. |
| Kanser Kontrolu |
20 yaş üzeri
erkek ve kadınlar |
Peryodik sağlık muayenelerinde kanser açısından özellikle tiroid, testis, over, lenf nodları, ağız boşluğu, deri muayeneleri yapılmalıdır. Ayrıca tütün ve sigara, güneş ışınları, beslenme, risk faktörleri, cinsel konular ve çevresel maruziyetler açısından danışma verilmelidir. |
Smith RA, Cokkinides V, Eyre HJ. American
Cancer Society Guidelines for the Early
Detection of Cancer, 2003.
CA Cancer J Clin 2003; 53:27-43
|
|
|
|
ana sayfa |
sizi dinliyoruz |
